Lisätietoa aiheesta

Epilepsia autismikirjon häiriössä

Lisätietoa aiheesta
23.1.2023
Laura Timonen-Soivio

Autismikirjon henkilöillä on lisääntynyt riski sairastua epilepsiaan normaaliväestöön verrattuna «Su C, Chi M, Lin S, Yang Y. Bidirectional association between autism spectrum disorder and epilepsy in child and adolescent patients: A population based cohort study. European Child and Adolescent Ps»1, «Sundelin HE, Larsson H, Lichtenstein P ym. Autism and epilepsy: A population-based nationwide cohort study. Neurology 2016;87:192-7 »2, «Jokiranta E, Sourander A, Suominen A ym. Epilepsy among children and adolescents with autism spectrum disorders: a population-based study. J Autism Dev Disord 2014;44:2547-57 »3, «Liu X, Sun X, Sun C, Zou M, Chen Y, Huang J, Wu L, Chen WX. Prevalence of epilepsy in autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Autism 2022;26:33-50»4. Jos liitännäishäiriönä on kehitysvammaisuus, epilepsiaa sairastavilla on suurempi riski autismikirjon häiriöön kuin ilman kehitysvammaisuutta «Jokiranta E, Sourander A, Suominen A ym. Epilepsy among children and adolescents with autism spectrum disorders: a population-based study. J Autism Dev Disord 2014;44:2547-57 »3., «Amiet C, Gourfinkel AI, Bouzamondo A, Tordjman S, Baulac M, Lechat P. Epilepsy in autism associated with intellectual disability and gender: Evidence from meta-analysis. Biological Psychiatry 2008;64:»5, «Berg AT, Plioplys S, Tuchman R. Risk and correlates of autism spectrum disorder in children with epilepsy: a community-based study. J Child Neurol 2011;26:540-7 »6. Kehitysvammaisilla autismikirjon henkilöillä epilepsian esiintyvyys on 22 % ja ei-kehitysvammaisilla 8 % «Amiet C, Gourfinkel AI, Bouzamondo A, Tordjman S, Baulac M, Lechat P. Epilepsy in autism associated with intellectual disability and gender: Evidence from meta-analysis. Biological Psychiatry 2008;64:»5. Epilepsian esiintyvyys autismikirjon häiriössä on arvioitu suuremmaksi naisilla kuin miehillä (3,5:1) «Amiet C, Gourfinkel AI, Bouzamondo A, Tordjman S, Baulac M, Lechat P. Epilepsy in autism associated with intellectual disability and gender: Evidence from meta-analysis. Biological Psychiatry 2008;64:»5, «Bougeard C, Picarel-Blanchot F, Schmid R ym. Prevalence of Autism Spectrum Disorder and Co-morbidities in Children and Adolescents: A Systematic Literature Review. Front Psychiatry 2021;12:744709 »7.

Liun ym. (2022) systemaattiseen katsaukseen «Liu X, Sun X, Sun C, Zou M, Chen Y, Huang J, Wu L, Chen WX. Prevalence of epilepsy in autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Autism 2022;26:33-50»4 sisällytettiin 66 tutkimusta 53 artikkelista liittyen epilepsian esiintyvyyteen autismikirjon häiriössä. Epilepsian esiintyvyyden todettiin olevan suurempi aikuisilla kuin lapsilla. Suurin esiintyvyys todettiin nuoruusikäisillä (11–17-vuotiaat) autismikirjon henkilöillä. Alle 6-vuotiailla lapsilla epilepsian esiintyvyys oli suurempi kuin kouluikäisillä (7–10-vuotiaat). Esiintyvyys nousi iän, naissukupuolen ja kehitysvammaisuuden myötä. Jos liitännäishäiriönä oli kehitysvammaisuus, kokonaisennuste ja kognitiivinen suoriutuminen autismikirjon henkilöllä oli huonompi kuin ilman kehitysvammaisuutta. Keskimääräisen epilepsian esiintyvyyden autismikirjossa arvioitiin olevan noin 10 %.

Lukmanjin ym. (2019) systemaattiseen katsaukseen «Lukmanji S, Manji SA, Kadhim S, Sauro KM, Wirrell EC, Kwon C, Jette N. The co-occurrence of epilepsy and autism: A systematic review. Epilepsy Behav 2019;98(Pt A):238-248»8 sisällytettiin 74 tutkimusta, joissa oli yhteensä 283 549 potilasta. 12,1 %:lla autismikirjon henkilöistä todettiin epilepsia ja 9 %:lla epileptikoista autismikirjon häiriö. Kun syndrominen epilepsia ja kehitysviive suljettiin pois, todettiin 11,2 %:lla autismikirjon henkilöistä epilepsia ja 8,1 %:lla epileptikoista autismikirjon häiriö. Sukupuolijakauman osalta epilepsiaa sairastavilla miehillä oli enemmän autismikirjon häiriötä kuin naisilla, ja sitä vastoin autismikirjon naisilla esiintyi enemmän epilepsiaa kuin miehillä, joilla oli autismikirjon häiriö. Tutkimukset olivat kuitenkin keskenään heterogeenisiä.

Epilepsia autismikirjon häiriön liitännäishäiriönä oli yhteydessä sosiaalisiin haasteisiin, motoriikan vaikeuksiin ja haastavaan käyttäytymiseen verrattuna autismikirjon häiriöön ilman epilepsiaa «Viscidi EW, Johnson AL, Spence SJ ym. The association between epilepsy and autism symptoms and maladaptive behaviors in children with autism spectrum disorder. Autism 2014;18:996-1006 »9.

Kirjallisuutta

  1. Su C, Chi M, Lin S, Yang Y. Bidirectional association between autism spectrum disorder and epilepsy in child and adolescent patients: A population based cohort study. European Child and Adolescent Psyhiatry 2016
  2. Sundelin HE, Larsson H, Lichtenstein P ym. Autism and epilepsy: A population-based nationwide cohort study. Neurology 2016;87:192-7 «PMID: 27306624»PubMed
  3. Jokiranta E, Sourander A, Suominen A ym. Epilepsy among children and adolescents with autism spectrum disorders: a population-based study. J Autism Dev Disord 2014;44:2547-57 «PMID: 24803367»PubMed
  4. Liu X, Sun X, Sun C, Zou M, Chen Y, Huang J, Wu L, Chen WX. Prevalence of epilepsy in autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Autism 2022;26:33-50
  5. Amiet C, Gourfinkel AI, Bouzamondo A, Tordjman S, Baulac M, Lechat P. Epilepsy in autism associated with intellectual disability and gender: Evidence from meta-analysis. Biological Psychiatry 2008;64:577-582
  6. Berg AT, Plioplys S, Tuchman R. Risk and correlates of autism spectrum disorder in children with epilepsy: a community-based study. J Child Neurol 2011;26:540-7 «PMID: 21421903»PubMed
  7. Bougeard C, Picarel-Blanchot F, Schmid R ym. Prevalence of Autism Spectrum Disorder and Co-morbidities in Children and Adolescents: A Systematic Literature Review. Front Psychiatry 2021;12:744709 «PMID: 34777048»PubMed
  8. Lukmanji S, Manji SA, Kadhim S, Sauro KM, Wirrell EC, Kwon C, Jette N. The co-occurrence of epilepsy and autism: A systematic review. Epilepsy Behav 2019;98(Pt A):238-248
  9. Viscidi EW, Johnson AL, Spence SJ ym. The association between epilepsy and autism symptoms and maladaptive behaviors in children with autism spectrum disorder. Autism 2014;18:996-1006 «PMID: 24165273»PubMed